Czasem wystarczy posłuchać koncertu w jaskini albo zgubić się w kukurydzianym labiryncie, by przekonać się, że Słowacja wciąż potrafi zaskakiwać. Ale lipiec to nie tylko nowe atrakcje. To także historie o ratowaniu zabytków, pielęgnowaniu tradycji i ludziach, którzy własnymi pomysłami zmieniają świat na lepsze.
1. Historia, tradycja i dziedzictwo
Hotel Morava odzyskał dawny blask
Po półtorarocznym remoncie ponownie otwarto zabytkowy Hotel Morava w Tatrzańskiej Łomnicy – jeden z najbardziej rozpoznawalnych hoteli w słowackich Tatrach. Podczas modernizacji zachowano historyczny charakter funkcjonalistycznego budynku z lat 30. XX wieku, odrestaurowując oryginalne elementy wyposażenia, takie jak drewniane okładziny, lustra czy obrazy, a jednocześnie dostosowując obiekt do współczesnych standardów. Na odnowieniu hotelu skorzysta także jego otoczenie – miasto zapowiedziało remont prowadzącego do niego chodnika. Władze podkreślają, że rewitalizacja istniejących zabytkowych obiektów jest znacznie lepszym kierunkiem rozwoju turystyki niż zabudowywanie kolejnych terenów zielonych.
Miklušovą väznicę czeka wielka metamorfoza
Coraz bliżej rozpoczęcia kompleksowej renowacji Miklušovej väznici w Koszycach (zabytkowy kompleks dwóch gotyckich kamienic z XV wieku, który od 1610 do 1909 roku służył jako miejskie więzienie i izba tortur). Muzeum Wschodniosłowackie analizuje obecnie oferty złożone przez firmy w przetargu na inwestycję wartą prawie 2 mln euro. Projekt zakłada nie tylko odnowienie zabytkowego budynku, ale także modernizację jego wnętrz i otoczenia oraz stworzenie nowoczesnej ekspozycji poświęconej historii więziennictwa i wymiaru sprawiedliwości. Przed rozpoczęciem prac w obiekcie przeprowadzono również badania archeologiczne, które przyniosły cenne odkrycia. Inwestycja zostanie sfinansowana ze środków unijnych, budżetu państwa oraz budżetu kraju koszyckiego.
Ratunek dla kościółka z zatopionej wsi. Zabytek nad Domašą odzyskuje dawny blask
Trwa remont kościoła Najświętszego Serca Jezusowego w Trepcu nad zbiornikiem Domaša – jedynej zachowanej pamiątki po wsi, która zniknęła pod wodą po budowie zapory. W trakcie prac okazało się, że stan zabytku jest znacznie gorszy, niż przypuszczano. Eksperci ostrzegli, że uszkodzona wieża mogła się zawalić, dlatego konieczne było pilne wzmocnienie konstrukcji. Na pogorszenie stanu budynku wpłynęło również trzęsienie ziemi z 2023 roku. Renowacja jest wyjątkowo wymagająca pod względem logistycznym – kościół znajduje się około 6 kilometrów od najbliższej drogi, dlatego ludzi i materiały budowlane transportuje się nie tylko samochodem terenowym, ale również łodzią.
Nad Nitrą błyszczą złote kopuły
Na wzgórzu Kalwaria w Nitrze zakończono montaż trzech charakterystycznych złotych kopuł nowej prawosławnej cerkwi. To pierwsza świątynia tego typu w mieście – jej kopuły są widoczne nawet z autostrady i mają stać się nowym symbolem obecności prawosławnej społeczności w regionie. Cerkiew będzie poświęcona Cyrylowi, Metodemu i ich pięciu uczniom. Budowa rozpoczęła się tuż przed pandemią, a po wybuchu wojny w Ukrainie liczba wiernych znacząco wzrosła, dlatego nowa świątynia stała się jeszcze bardziej potrzebna. Złote kopuły wykonano w Ukrainie, a ich transport opóźniły działania wojenne. Prace wciąż trwają – przed wykonawcami m.in. wykończenie wnętrz, które zgodnie z tradycją zostaną niemal w całości pokryte ikonami.
Powaska Bystrzyca pobiła rekord. Najdłuższa plenerowa wystawa pokazuje 80 lat zmian
Powaska Bystrzyca świętuje 80-lecie uzyskania praw miejskich w wyjątkowy sposób. Wzdłuż ulicy Športovcov powstała najdłuższa plenerowa wystawa billboardowa na Słowacji, składająca się ze 118 plansz, za co miasto otrzymało oficjalny certyfikat Księgi Słowackich Rekordów. Ekspozycja przedstawia, jak miasto zmieniało się od 1946 roku do dziś. Zwiedzający mogą zobaczyć współczesne i archiwalne fotografie oraz obrazy miejscowego malarza, dzięki czemu łatwo porównać dawny i obecny wygląd miasta. Wystawa ma zachęcić mieszkańców oraz turystów do odkrywania historii miasta. To przykład, jak w ciekawy i dostępny sposób można opowiadać o lokalnym dziedzictwie.
Rekordowa spinka
Ján Gallik Soboľ z Lendaku trafił do Księgi Słowackich Rekordów dzięki największej mosiężnej spince do góralskiej koszuli. Ręcznie wykonana ozdoba ma 125,8 cm długości i waży 4 kg. Podczas festiwalu folklorystycznego Juliáles zaprezentował także jej przeciwieństwo – najmniejszą spinkę o długości zaledwie 4 cm, za co również otrzymał certyfikat rekordu. Gallik, z zawodu ślusarz, po przejściu na emeryturę poświęcił się tworzeniu elementów tradycyjnych strojów ludowych. Sam opracował narzędzia i techniki, a dziś jego wyroby zdobią charakterystyczne tatrzańskie motywy. Tradycyjne lendackie „špinky” miały także funkcję praktyczną – ich ostro zakończony element służył palaczom do czyszczenia fajek. Dzięki pasji lokalnego rzemieślnika ten wyjątkowy element góralskiego stroju nadal pozostaje żywą częścią regionalnego dziedzictwa.
2. Turystyka i nowe atrakcje
Bajkowy park w Zákamennem wciąż się rozrasta
W Zákamennem, największej wsi na Orawie, powstają kolejne drewniane rzeźby do wyjątkowego „Bajkowego Świata”. Do ponad 70 postaci znanych z bajek dołączą w tym roku Tom i Jerry oraz czterech góralskich muzykantów, wyrzeźbionych podczas dorocznego pleneru rzeźbiarskiego. Historia tego niezwykłego miejsca zaczęła się osiem lat temu, gdy z podmokłego, zaniedbanego terenu postanowiono stworzyć przestrzeń dla rodzin z dziećmi. Dzięki zaangażowaniu mieszkańców i artystów z różnych krajów park stopniowo wypełnił się drewnianymi bohaterami znanych animacji i baśni, takimi jak Pszczółka Maja, Pat i Mat czy Czerwony Kapturek. Dziś Bajkowy Świat jest jedną z najbardziej oryginalnych atrakcji regionu, a coroczne sympozjum rzeźbiarskie łączy sztukę z rodzinną zabawą.
136 metrów pod ziemią. Na Słowacji otwarto wyjątkową atrakcję w najstarszej kopalni węgla
Po 5 latach od zakończenia wydobycia kopalnia w Handlovej znów tętni życiem – tym razem jako atrakcja turystyczna. Zwiedzający mogą zjechać 136 metrów pod ziemię i przez 3 godz. odkrywać miejsca, w których przez ponad 100 lat pracowali górnicy. Podróż rozpoczyna się od założenia górniczego stroju i przejazdu zabytkową kolejką, a następnie prowadzi przez historyczne wyrobiska, dawne stajnie dla koni, warsztaty, magazyny i podziemne centrum kopalni. Przewodnikami są byli górnicy, którzy dzielą się wspomnieniami i pokazują, jak wyglądała ich codzienna praca. To pierwsza część większego projektu, którego celem jest zachowanie górniczego dziedzictwa Górnej Nitry.
Zgubić się... dla przyjemności. Kukurydziany labirynt znów zaprasza na letnią przygodę
W miejscowości Maršová-Rašov niedaleko Bytczy ponownie otwarto kukurydziany labirynt, który z roku na rok przyciąga coraz więcej rodzin. Rolnik Ján Kolek na 2-hektarowym polu stworzył ponad 1,5 kilometra ścieżek, a na odwiedzających czekają zagadki, zadania i nagrody dla najmłodszych. W tym sezonie atrakcji będzie jeszcze więcej – zaplanowano m.in. wieczorne iluminacje labiryntu, animacje dla dzieci, malowanie twarzy, czy dmuchańce. Poza polem powstanie także słomiana piramida i nietypowa „piaskownica” wypełniona ziarnami kukurydzy. Po zakończeniu sezonu roślina nie zmarnuje się – plony zostaną przekazane jako pasza dla zwierząt gospodarskich i leśnej zwierzyny.
Noc na wodzie z sauną i jacuzzi. Nowa atrakcja na Zemplínskiej Šíravie ma uatrakcyjnić zapomniany zbiornik
Na Zemplínskiej Šíravie otwarto nowe, nietypowe miejsce noclegowe – nowoczesny houseboat zacumowany przy ośrodku Kamenec. Na 72 m² znajdują się sypialnia, kuchnia, łazienka, prywatna sauna oraz taras z podgrzewanym jacuzzi, z którego można podziwiać widok na jezioro. Projekt powstał przy wsparciu programu Terra Incognita, a jego twórcy chcieli zaoferować gościom coś więcej niż tradycyjny pobyt nad wodą. Houseboat ma działać przez cały rok. Pobyt można połączyć z rejsami po Šíravie, zwiedzaniem zamku Viniansky hrad, wycieczkami po Wyhorlacie, sportami wodnymi czy wizytą w pobliskich termach, dzięki czemu nowa atrakcja ma zachęcić turystów do pobytu w regionie.
Atrakcja na Martinskich Holach
Na Martinskich Holach powstała nietypowa atrakcja dla miłośników gór i morsowania – ogólnodostępna balia zasilana wodą z górskiego źródła. Znajduje się tuż pod schroniskiem Chata Javorina, na wysokości około 1400 m n.p.m., a woda ma zaledwie 6°C, więc kąpiel jest wyzwaniem nawet latem. Pomysł zrealizowało czterech właścicieli okolicznych domków letniskowych, którzy od lat dbają o to miejsce. Wcześniej stworzyli przy źródle studnię z wodą pitną, a teraz postawili na naturalne „górskie spa”. W planach jest jeszcze budowa przebieralni, aby korzystanie z atrakcji było jeszcze wygodniejsze. Balia jest praktycznie bezobsługowa – gdy woda się zabrudzi, zostaje spuszczona i ponownie napełniona świeżą wodą prosto z górskiego źródła. Wszystko to z piękną panoramą Małej Fatry w tle.
Będzie nowa wieża widokowa na Orawie
Trzciana rozpoczyna budowę nowej, 21-metrowej wieży widokowej, która stanie się jednym z nowych symboli miasta i całej Orawy. Obiekt powstanie na północnym skraju miasta i zaoferuje rozległe panoramy na miasto, orawskie doliny oraz okoliczne pasma górskie. Wieża będzie miała pięć poziomów, dwie platformy widokowe oraz teleskop na najwyższym tarasie. Do atrakcji poprowadzi ścieżka a wokół pojawią się ławki i tablice informacyjne. Ciekawostką będzie ekologiczne oświetlenie zasilane energią słoneczną. Jeśli prace przebiegną zgodnie z planem, inwestycja zostanie ukończona jeszcze w tym roku. Projekt realizowany jest w ramach programu Interreg Polska–Słowacja we współpracy z polskimi gminami Jabłonka i Spytkowice oraz słowackim Bobrovem.
Nowa atrakcja na Hrebienku (Smokowieckie Siodełko). Bezpłatna ścianka wspinaczkowa dla całych rodzin
Na Hrebienku w Tatrach Wysokich otwarto nową plenerową ściankę boulderingową, z której można korzystać całkowicie bezpłatnie. To kolejna atrakcja mająca urozmaicić pobyt w jednym z najpopularniejszych miejsc w słowackich Tatrach. Ścianka została zaprojektowana z myślą zarówno o dzieciach, jak i dorosłych. Trasy mają różne poziomy trudności – od bardzo łatwych dla początkujących po bardziej wymagające dla doświadczonych wspinaczy. Bouldering to forma wspinaczki bez liny, wykonywana na niewielkiej wysokości, z miękkim podłożem zapewniającym bezpieczne lądowanie. Dzieci do 15. roku życia powinny jednak wspinać się pod opieką dorosłych.
Poszukiwanie skarbów na środkowej Słowacji. Powstała wakacyjna gra dla całych rodzin
W kraju bańskobystrzyckim ruszyła wyjątkowa wakacyjna zabawa, która zamienia rodzinne wycieczki w prawdziwą przygodę. Przygotowano mapę 8 ukrytych skarbów, prowadzącą do atrakcji rozsianych po całym regionie. Zamiast gotowych wskazówek uczestnicy otrzymują zagadki i podpowiedzi, które stopniowo naprowadzają ich na właściwe miejsca związane z przyrodą, historią, kulturą i lokalnymi tradycjami. Po odwiedzeniu każdej lokalizacji odkrywają kolejny fragment ilustrowanej mapy, aż do skompletowania całości. Mapę można bezpłatnie odebrać w ośmiu punktach informacji turystycznej, a po zakończeniu wyprawy staje się ona pamiątką z wakacyjnej przygody.
Koniec 2,5 letniego zamknięcia szlaku w Tatrach
Już od 1 sierpnia ponownie będzie można przejść szlakiem z Hrebienka do Rainerowej Chatki, czyli najstarszego schroniska w Tatrach. Szlak był zamknięty od listopada 2023 roku, kiedy po intensywnych opadach doszło do osunięcia się zbocza, które poważnie uszkodziło fragment Tatrzańskiej Magistrali. Na jego ponowne otwarcie turyści czekali więc ponad 2,5 roku. Remont zakończył się niemal trzy tygodnie przed planowanym terminem, więc jedna z najpopularniejszych tras w Tatrach Wysokich znów będzie dostępna dla turystów. Podczas prac wykonano m.in.: 30-metrową barierę zabezpieczającą, stalową konstrukcję stabilizującą, nowe mury oporowe, drewniane barierki, odwodnienie szlaku, odnowiono też oznakowanie. Usunięto również blisko 490 ton ziemi i skał, dzięki czemu trasa jest teraz znacznie bezpieczniejsza.
3. Dobre pomysły, które zmieniają Słowację
46 mozaikowych serc i rekord Słowacji
W miejscowości Most pri Bratislave pobito słowacki rekord związany z niezwykłą mozaikową instalacją. Ściana Serc, która w ubiegłym roku liczyła 560 mozaik, została rozbudowana do 846 mozaikowych serc, wykonanych przez artystów z 36 krajów świata. Betonowy mur o długości 39 metrów stanowi wejście do mozaikowego ogrodu i można go zwiedzać po wcześniejszym umówieniu. Do stworzenia prac wykorzystano m.in. mrozoodporne płytki, szkło i kamień, prezentując różnorodne techniki tworzenia mozaik. Autorka projektu, Jana Neupauerová, otrzymała certyfikat Księgi Słowackich Rekordów, poprawiając własny rekord ustanowiony w 2025 roku. Ściana stała się nie tylko lokalną atrakcją, ale także międzynarodowym symbolem współpracy artystów z całego świata.
Z nudów zbudowali atrakcję z widokiem
Grupa nastolatków z miejscowości Istebné na Orawie postanowiła kreatywnie wykorzystać wakacje i własnymi siłami zbudowała imponującą drewnianą huśtawkę z widokiem na okoliczne góry. Konstrukcja ma 6 metrów wysokości i 4 metry szerokości, a powstała w zaledwie tydzień. Młodzi inspirowali się podobną atrakcją w sąsiedniej miejscowości. Drewno otrzymali od jednego z rodziców a przy projektowaniu konstrukcji... pomogła im sztuczna inteligencja, która podpowiedziała, jak bezpiecznie ją wykonać. Huśtawka stanęła na łące przy szlaku prowadzącym na szczyt Lysica i już stała się nowym punktem widokowym. Autorzy mają nadzieję, że atrakcja będzie cieszyć turystów i mieszkańców, a odwiedzający uszanują efekt ich pracy.
Kino zamiast galerii handlowej. W Koszycach powstała bezpłatna świetlica dla nastolatków
W koszyckim Kinie Úsmev otwarto nową przestrzeń dla młodzieży w wieku 12–18 lat. Klub działa w wakacje bezpłatnie i ma być miejscem, w którym nastolatki mogą spędzać czas po szkole lub w czasie wolnym – bez konieczności kupowania czegokolwiek. Do dyspozycji młodych są m.in. gry planszowe, tenis stołowy, karaoke, a w planach również wspólne oglądanie filmów i warsztaty edukacyjne. Od września klub przeniesie się do specjalnie przygotowanej przestrzeni w podziemiach kina. Pomysł inspirowany jest podobnymi inicjatywami z zagranicy i ma stworzyć tzw. „trzecie miejsce” – obok domu i szkoły.
W Popradzie rusza darmowy bar wodny
Nie, nie chodzi o drinki popijane przy basenie. ;) W Popradzie od 1 lipca do 31 sierpnia ponownie będzie działał bezpłatny „bar wodny”, w którym mieszkańcy i turyści będą mogli napić się świeżej wody z miejskiej sieci. To inicjatywa mająca pomóc przetrwać letnie upały i zachęcić do regularnego nawadniania organizmu. Ze względu na remont centrum miasta stoisko zostanie ustawione przy ulicy Mnoheľovej, w pobliżu dworca kolejowego. Punkt będzie czynny codziennie od godz. 11:00 do 17:00, a woda będzie serwowana w ekologicznych kubkach. Akcja, organizowana przez Podtatrzańską Spółkę Wodociągową we współpracy z miastem, promuje picie wody z kranu jako zdrowe, ekologiczne i dostępne dla każdego.
Koncert w sercu jaskini. Niezwykła akustyka zachwyca, a pod ziemią wciąż czekają tajemnice
W
Dúpnej Jaskini w Pružinie odbył się wyjątkowy koncert dziecięcego
zespołu folklorystycznego, który po raz kolejny pokazał, że podziemia
mogą być niezwykłą salą koncertową. Wyjątkową akustykę zapewnia miękki
naciek jaskiniowy, który pochłania odbicia dźwięku i sprawia, że muzyka
brzmi niczym w monumentalnej katedrze. Dodatkowo wilgotne powietrze
sprzyja śpiewakom, choć wymaga odpowiedniego przygotowania instrumentów.
Dúpna Jaskinia to jednak nie tylko miejsce niezwykłych koncertów. To
również ważne stanowisko archeologiczne i przyrodnicze. Speleolodzy są
przekonani, że dotychczas odkryto jedynie niewielką część rozległego
systemu jaskini.
Słowacka wieś chce pobić rekord. Powstanie najdłuższy łańcuch z drucianych serc
W miejscowości Dlhé Pole koło Żyliny odbędzie się pierwsza edycja wydarzenia Dlhopoľská drotárska vareška, które ma przypomnieć bogate tradycje słowackiego druciarstwa. Największą atrakcją będzie próba ustanowienia słowackiego rekordu – uczestnicy wspólnie stworzą najdłuższy łańcuch z drucianych serc. Każdy odwiedzający będzie mógł własnoręcznie wykonać jedno lub kilka serduszek, które zostaną połączone. Na miejscu nie zabraknie również warsztatów druciarskich prowadzonych przez mistrzów rzemiosła z różnych regionów Słowacji, kiermaszu rękodzieła, konkursu gotowania haluszek, koncertów oraz atrakcji dla całych rodzin. Organizatorzy chcą tak ustanowić nową tradycję.
Mam nadzieję, że dowiedzieliście się czegoś pozytywnego i nowego!
Jeśli spodobał Ci się mój wpis, to będzie mi miło, jeśli:
✦ zostawisz tu swój komentarz
✦ polajkujesz mój fanpage
✦ udostępnisz ten wpis swoim znajomym
Brak komentarzy: