Słowacja wprowadza kaucję za butelki PET i puszki po napojach - Słowacystka

2.01.2022

Słowacja wprowadza kaucję za butelki PET i puszki po napojach

Niektórzy od nowego roku mają wyższe podatki, inni wprowadzają system kaucyjny, który ma ograniczyć ilość plastiku w przestrzeni publicznej.


Dotychczas butelki PET i puszki po napojach na Słowacji były traktowane jak u nas, po opróżnieniu trzeba było takie opakowanie wrzucić do żółtego kontenera. Następnie odpady są przewożone do sortowni, gdzie są rozdzielane według tego, z czego są zrobione. Problem z tym że często plastikowe śmieci z żółtego pojemnika są zanieczyszczone pozostałościami po innych produktach, np. resztkami jogurtu, zaschnięta farbą. Dlatego takie opakowania zamiast do recyklingu wędrowały do spalenia.

 

Tak też to wygląda w Polsce.

 

Ale od 1 stycznia 2022 na Słowacji wiele się zmieni, bo zostaje wprowadzony system kaucyjny na butelki PET i puszki po napojach, który od wielu lat z powodzeniem działa w 13 europejskich krajach.

Jak to będzie wyglądać?


Praktycznie tak samo, jak to było do tej pory z systemem kaucyjnym za butelki szklane. Tego systemu od lat zazdroszczę Słowakom.


Zapewne większość z Was kojarzy w większych słowackich sklepach automaty do oddawania szklanych butelek. Nie trzeba było mieć żadnego paragonu, nie trzeba było iść do sklepu, w którym się wcześniej dane piwo kupiło. Po prostu butelkę odnosiło się do jakiegokolwiek sklepu z takim automatem. A w przypadku mniejszych sklepów butelki odnosiło się kasjerowi.


Od 1 stycznia  do takich automatów będzie można także odnosić butelki plastikowe i puszki po napojach, które oznaczone są symbolem „Z” obok kodu kreskowego



Automaty muszą się znajdować w sklepach, których powierzchnia wynosi minimum 300 m², w mniejszych sklepach w przypadku braku automatu opakowania zwraca się przy kasie.


Od 2022 roku na Słowacji za produkty sprzedawane w nowych plastikowych butelkach i puszkach będzie trzeba zapłacić o 0,15 eur więcej. To 15 eurocentów to właśnie kaucja, którą odzyskać będzie można za odniesienie butelki/puszki z powrotem do sklepu. Kaucja zostanie nabita dopiero przy kasie, ceny na półkach są podawane bez kaucji. Produkty w starych opakowaniach muszą zniknąć ze sprzedaży do końca czerwca 2022.


Ważne!
Opakowań oznaczonych symbolem „Z” nie można zgniatać.
Butelki muszą mieć zakrętkę.


Po wrzuceniu butelek do automatu dostaniemy pokwitowanie. Takie potwierdzenie można wykorzystać w sklepie, w którym oddaliśmy opakowania, dzięki niemu pomniejszona zostanie kwota do zapłaty na paragonie. Co ważne, nie ma wymogu kupowania kolejnych produktów objętych kaucją.

 

Kaucją objęte są butelki PET i puszki po napojach, których pojemność wynosi od 0,1 do 3 litrów. Ważne jest to, że napoje te muszą mieć w swoim składzie min. 80% wody, czyli niezwrotne są np. butelki po mleku, oleju, płynie do prania, syropach czy napojach alkoholowych, które zawierały ponad 15% alkoholu. Butelki bez znaku „Z” lub przywiezione z zagranicy należy wyrzucić do odpowiedniego kontenera.


Po co ten system kaucyjny?


System kaucyjny zostaje wprowadzony po to, by ułatwić i poprawić skuteczność recyklingu butelek PET i puszek. W 2018 roku na Słowacji zaledwie 60% takich opakowań była powtórnie przetwarzana. Powodem były m.in. brak segregacji odpadów, zła segregacja odpadów, zanieczyszczenia opakowań. A przeciętny Słowak co roku kupuje ponad 200 napojów w butelkach PET.


Dzięki wprowadzonemu systemowi butelki PET i puszki po napojach, zamiast trafiać do kontenera, mają trafiać do sklepu, skąd od razu powędrują do sortowni i przetworzenia. W 2025 roku Słowacy chcą poddawać recyklingowi 90% wspominanych opakowań.



Oprócz tego zakłada się, że z przestrzeni publicznej znikną wszędzie poniewierające się butelki i puszki. Będzie to też miało wpływ na złagodzenie skutków zmian klimatu, ponieważ dzięki recyklingowi zmniejszy się ilość CO₂ powstająca przy produkcji nowych opakowań.

 

Słowacy już dzisiaj zapowiadają, że zwrotne butelki szklane, butelki PET i puszki to nie koniec. W przyszłości planują objąć systemem kaucyjnym także niezwrotne butelki szklane i tzw. Tetra Paki.

Kampania społeczna


Oczywiście wprowadzenie takich zmian nie zostało wprowadzone nagle i „od czapy”. Wprowadzenie systemu kaucyjnego poprzedzały liczne konsultacje m.in. z producentami napojów i sieciami handlowymi. Dzięki temu mieli oni czas na przystosowanie się do nowych przepisów.
A Słowacy już od sierpnia 2021 byli informowani o zasadach systemu kaucyjnego i korzyściach, jakie przyniesie on ze sobą. W ogólnokrajowej kampanii społecznej udział wzięli znani Słowacy, np. Kristína Tormová, Matej Sajfa Cifra, Adela Vinczeová i Fero Joke.


Efekt uboczny


W wyniku wprowadzenia systemu kaucyjnego z półek sklepowych znikać zaczynają piwa w plastikowych butelkach. Powodem tego jest fakt, że butelki PET do piwa nie nadają się do recyklingu, tak jak butelki przezroczyste, zielone czy niebieskie. Brązowe butelki PET ze specjalną membraną w środku, zabraniającą psuciu się piwa, nadają się jedynie do przetworzenia na taśmy pakowne, dywany itd., nie do ponownego przerobienia na butelki.

A w Polsce?



Niestety o systemie podobnym do tego słowackiego możemy na razie pomarzyć. Jesteśmy w tyle, nawet jeśli chodzi o zwrot szklanych butelek zwrotnych. Tych zazwyczaj bez paragonu z danego sklepu po prostu nie można zwrócić. W ostatnich czasach pojawiło się kilka akcji mających ułatwić zwrot butelek bez paragonu, jednak dotyczyło to tylko wybranych sklepów i butelek wybranych koncernów.
Według zapowiedzi rządu system kaucyjny za butelki szklane i plastikowe zostanie  wprowadzony wcześniej niż od połowy obecnego roku. Szkoda, że o puszkach ani słowa... Poza tym, podchodzę sceptycznie do tych planów, ponieważ do tej pory nie zostało nic uchwalone w tej kwestii. 

Nawet jeśli uda się przyjąć odpowiednie przepisy w zapowiedzianym pierwszym kwartale 2022 to wprowadzenie tego systemu już od 3 kwartału wydaje mi się nierealne. Brakuje kampanii społecznej, nie wspominając już o tym, że producenci i sklepy muszą mieć czas na przystosowanie się do nowych przepisów.
 
 

Jeśli spodobał Ci się mój wpis, to będzie mi miło, jeśli:

✦ zostawisz tu swój komentarz

✦ polajkujesz mój fanpage

✦ udostępnisz ten wpis swoim znajomym

Brak komentarzy: