Sierpień pokazał, że dobre wiadomości na Słowacji potrafią przyjść z naprawdę różnych stron. Raz prowadzą do muzeum , innym razem do miejsca, w którym archeolodzy odkrywają ślady sprzed sześciu tysięcy lat, a jeszcze innym – na rowerową trasę, czy zapomnianego źródła odzyskującego drugie życie.
Oto i porządna dawka dobrych wiadomości ze Słowacji. Jeśli przegapiliście poprzednie, to zapraszam tutaj.
Kultura, sztuka i historia
Muzeum Andy’ego Warhola otworzy się 4 września
Po długim remoncie Muzeum Andy’ego Warhola w Medzilaborcach ma zostać otwarte 4.09.2026 roku. Muzeum zyskało nowe przestrzenie wystawowe i edukacyjne, amfiteatr, bistro oraz nowoczesne technologie, m.in. wirtualną i mieszaną rzeczywistość, ekrany LED i interaktywne instalacje. Przebudowano również otoczenie muzeum, w tym plac przed budynkiem i znajdującą się tam rzeźbę Warhola. Podczas remontu dzieła artysty podróżowały na wystawy m.in. do Chorwacji, Niemiec i Słowenii. Medzilaborce są jednym z zaledwie dwóch miast na świecie posiadających muzeum Andy’ego Warhola – drugie znajduje się w Pittsburghu. Warhol miał szczególne związki ze Słowacją. Jego rodzice byli Rusinami pochodzącymi z Mikovej na północnym wschodzie kraju.
„Potopa” będzie reprezentować Słowację w walce o Oscara
Słowacka Akademia Filmowa wybrała film „Potopa” Martina Gondy jako słowackiego kandydata do Oscara. Film już wcześniej zdobył uznanie m.in. podczas krajowych nagród Slnko v sieti - otrzymał aż sześć statuetek. Film opowiada o wysiedleniu rusińskich mieszkańców wschodniej Słowacji, których rodzinne miejscowości zostały zatopione podczas budowy zbiornika wodnego Starina. Historia skupia się na utracie domu, wykorzenieniu, poszukiwaniu tożsamości i pamięci rodzinnej, ale porusza również uniwersalny temat przymusowych wysiedleń. Akademia podkreśliła zarówno artystyczną jakość filmu, jak i uniwersalność jego tematyki.
Archeolog na czterech łapach
W Košolnej koło Trnawy siedmioletnia suczka Abriša wykopała z ziemi niewielką ceramiczną figurkę psa. Zabytek pochodzi z 1.połowy XIX wieku, prawdopodobnie z lat 1810–1850, i najpewniej służył jako dziecięca zabawka. Figurka ma niespełna siedem centymetrów długości. Archeolodzy zwracają uwagę, że nie wykonano jej nóg – prawdopodobnie dlatego, że podczas zabawy łatwo mogłyby się odłamać. W pobliżu znaleziono również fragmenty ceramiki datowane od XIII do XIX wieku. Znalezisko pochodzi z Habánskeho dvora, miejsca związanego z anabaptystami, którzy słynęli w regionie z produkcji ceramiki, w tym charakterystycznej habánskiej majoliki. Podobne ceramiczne figurki zwierząt należą dziś do rzadkich i cennych świadectw lokalnego rzemiosła. To nie pierwszy niezwykły zabytek odkryty w Košolnej.
Masaryk wraca do Nitry
Odlany z brązu pomnik Tomáša Garrigue’a Masaryka wraca do Nitry po 25 latach spędzonych na wypożyczeniu w zamku w Topoľčiankach. Zanim jesienią stanie przed nitrzańskim sądem, zostanie poddany konserwacji. Pomnik został ufundowany ze składek mieszkańców Nitry i odsłonięty przed sądem w 1927 roku. W czasie wojny zastąpiła go rzeźba Milana Rastislava Štefánika, a po wojnie Masaryk wrócił na swoje miejsce. W 1952 roku komuniści usunęli pomnik i wysłali do magazynu. Po renowacji w 1992 roku trafił do zamku w Topoľčiankach. Jego powrót stał się możliwy dzięki rewitalizacji parku przed sądem, podczas której odnaleziono fragment oryginalnego podestu. Miasto chce w ten sposób przywrócić ważny element swojej historii i przypomnieć o wartościach pierwszej republiki czechosłowackiej.
Obok uzdrowiska odkryto osadę sprzed 6000 lat
Czteroletnie badania archeologiczne na terenie uzdrowiska w Dudincach potwierdziły istnienie rozległej osady z późnej epoki kamienia, zamieszkanej około 6000 lat temu przez społeczność związaną z kulturą lendzielską. Archeolodzy znaleźli pozostałości domostw, ceramikę, kamienne narzędzia oraz kości zwierząt, co wskazuje, że było to stałe osiedle, a nie przypadkowe miejsce pobytu. Osada powstała tuż przy źródłach wód mineralnych, co może tłumaczyć wybór tego miejsca, choć archeolodzy podkreślają, że nie ma dowodów na ich lecznicze wykorzystywanie w tamtych czasach. Badania terenowe zakończono, teraz trwa analiza znalezisk.
Samoloty z historią znalazły nowy dom na niewielkim lotnisku Slavnica koło Dubnicy nad Váhom
Działa tu wyjątkowe muzeum lotnictwa, w którym zgromadzono 11 zabytkowych maszyn. Wśród nich są samoloty, które w czasach Czechosłowacji służyły do transportu ważnych osobistości. Najnowszym nabytkiem jest legendarny radziecki dwupłatowiec Antonow An-2, który ma być wykorzystywany m.in. do skoków spadochronowych. W muzeum można zobaczyć również m.in. samoloty wojskowe, śmigłowiec oraz Tupolewa Tu-134, który wcześniej przez lata stał przy lotnisku w Pieszczanach i pełnił funkcję restauracji. Muzeum powstało z inicjatywy miejscowego aeroklubu, a większość prac przy sprowadzaniu i renowacji maszyn wykonują jego członkowie.
Turystyka i nowe sposoby odkrywania Słowacji
Nowa droga na Kráľovą hoľę
Remont niecałych 6 km asfaltowej drogi z Prednego sedla na szczyt Kráľovej hoľi dobiega końca szybciej, niż zakładano. Asfalt jest już położony, zamontowano elementy umożliwiające bezpieczną migrację świstaków, a obecnie trwają prace przy barierkach i zabezpieczeniach. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, droga zostanie udostępniona turystom i rowerzystom jeszcze przed wrześniowymi zawodami Okolo Slovenska, których jeden z etapów zakończy się właśnie na szczycie. Remont jest kontynuacją ubiegłorocznej modernizacji odcinka między Šumiacem a Prednim sedlem. Po jego zakończeniu zainteresowanie trasą wśród turystów wyraźnie wzrosło. To jednak nie koniec, w planach jest również remont znajdującego się na szczycie obiektu, który ma w przyszłości służyć zarówno turystom, jak i GOPRowi. Zakończenie tej inwestycji planowane jest do 2030r.
Pálffy wyprowadzi turystów poza Bojnice. Powstanie wyjątkowy szlak przez pięć miejscowości
Pięć miejscowości na górnej Nitrze chce zachęcić turystów odwiedzających Bojnice do odkrycia mniej znanych zakątków regionu. W tym celu powstanie ścieżka edukacyjna hrabiego Pálffiy’ego. Patronem projektu jest ród Pálffy, przez stulecia związany z Bojnicami i okolicznymi miejscowościami. Przy każdym przystanku znajdą się tablice z QR kodami i filmami o lokalnej historii, a odwiedzać je będzie można pieszo, rowerem lub samochodem, w dowolnej kolejności. Projekt obejmuje również rewitalizację przestrzeni publicznych – powstaną m.in. amfiteatry, strefy wypoczynku, replika dawnej dzwonnicy oraz odnowione muzeum w tradycyjnym domu wiejskim.
Noc pod gwiazdami w skansenie
11 sierpnia Muzeum Wsi Kysuckiej w Vychylovce zamieniło się w plenerowe obserwatorium astronomiczne. Ponad 800 osób przyszło oglądać nocne niebo, w tym Perseidy. Na miejscu astronomowie z obserwatorium w Żylinie za pomocą teleskopów i laserowego wskaźnika pokazywali gwiazdozbiory i tłumaczyli, jak odnaleźć Gwiazdę Polarną i skąd pozornie „wylatują” Perseidy. Między drewnianymi chałupami ustawiono również podświetlane modele planet. Program uzupełniły nocne zwiedzanie skansenu, przejazdy zabytkowym pociągiem oraz obserwacje nieba przy pomocy teleskopu. Organizatorzy przypominali, że do oglądania meteorów nie potrzeba żadnego sprzętu – najlepsze efekty daje po prostu ciemne miejsce, koc i cierpliwość.
Pałacyk Myśliwski w Jaworzynie Tatrzańskiej znów otwarty dla zwiedzających
Zabytkowy pałacyk myśliwski Hohenlohego w Jaworzynie Tatrzańskiej ponownie udostępniono zwiedzającym. Niedawna renowacja usunęła problemy techniczne i pozwoliła lepiej zabezpieczyć ten cenny zabytek. Podczas bezpłatnych, wycieczek z przewodnikiem można zobaczyć zabytkowe wnętrza oraz poznać historię księcia Christiana Krafta Hohenlohego, który znacząco wpłynął m.in. na ochronę tatrzańskiej przyrody. Pałacyk powstał w latach 1883–1885 jako siedziba tatrzańskich dóbr Hohenlohego i zachował się niemal w oryginalnej formie. Zwiedzanie odbywa się w każdy czwartek, o godz. 11:00, 12:30 i 14:00. Wstęp jest bezpłatny, ale obowiązuje wcześniejsza rezerwacja.
Nowa trasa rowerowa połączy Tatry z ich podnóżem
Prawie 10-kilometrowa trasa rowerowa ma połączyć Svit, Batizovce, Gerlachov i Tatrzańską Polankę łącząc Wysokie Tatry z miejscowościami położonymi u ich podnóża. Planowana asfaltowa trasa ma być częścią podstawowej sieci tras rowerowych kraju preszowskiego. W przyszłości trasa może zostać przedłużona aż do Śląskiego Domu, a dzięki połączeniu z innymi szlakami rowerowymi ma umożliwić kolarzom dotarcie m.in. w Niżne Tatry i do Słowackiego Raju. Planowane połączenie ma także połączyć tzw. małą i dużą tatrzańską pętlę rowerową oraz stworzyć możliwość dalszej jazdy w kierunku Polski. Większość przebiegu jest już wytyczona, a dla części odcinków przygotowano dokumentację i uregulowano kwestie własności gruntów. Prace wrą.
Dobre pomysły, które zmieniają Słowację
490-letni dąb ozdobą parku w Parchovanach. Powstanie tu nowa atrakcja
W Parchovanach na Zemplinie trwa przygotowanie do rewitalizacji parku założonego około 200 lat temu przez ród Andrássych. Odnowiona zostanie część parku o powierzchni około 4ha. Powstaną nowe alejki, wejścia, drewniana kładka prowadząca na wyspę na stawie i pomost dla małych łodzi. Największą atrakcją będzie jeden z dwóch wyjątkowych dębów. Według najnowszej ekspertyzy arborystycznej ma on około 490 lat i jest obecnie kandydatem w konkursie na Drzewo Roku. Rewitalizacja ma również przypomnieć historię miejsca. Po dawnym pałacu Andrássych nie pozostał dziś żaden ślad, ale gmina rozważa w przyszłości odsłonięcie jego fundamentów.
Nowe autobusowe połączenie z Bratysławy do Austrii
Od września Bratysławę z austriackimi miejscowościami Berg, Kittsee, Edelstal i Prellenkirchen połączy nowa linia autobusowa 902. Autobusy będą kursować z Petržalki od poniedziałku do soboty co dwie godziny, a pierwszy poranny kurs wyruszy o 5:17. Przez pierwsze trzy miesiące przejazdy będą bezpłatne, aby sprawdzić zainteresowanie mieszkańców takim transgranicznym połączeniem. Jeśli zainteresowanie będzie duże, linia może zostać w przyszłości włączona do stałego systemu transportowego. Obecnie z Bratysławy do Kittsee można dotrzeć pociągiem, dlatego nowe połączenie ma ułatwić codzienne podróże mieszkańcom obu stron granicy.
Z dawnej karczmy powstała nowoczesna biblioteka
W Lehote pod Vtáčnikom dawną gminną karczmę przekształcono w nowoczesną bibliotekę. Po niemal ośmiu miesiącach remontu placówka zyskała większą przestrzeń, czytelnię, kącik dla dzieci oraz komputery z dostępem do internetu. Większość prac wykonali własnymi siłami pracownicy gminy. Na remont pozyskano 35 tys. euro z Funduszu Wspierania Sztuki, a gmina dołożyła około 8 tys. euro. Nowa biblioteka ma być nie tylko miejscem wypożyczania książek, ale także przestrzenią spotkań, dyskusji i zajęć dla mieszkańców. Odnowiono również księgozbiór, uzupełniając go m.in. o lektury dla maturzystów i studentów. W planach są m.in. spotkania autorskie, warsztaty, dyskusje i prezentacje. Pierwszym gościem po otwarciu był pisarz i pochodzący z Lehoty Anton Baláž.
Františkova studzienka – zapomniane źródło odzyskało nowe życie
W lesie nad orawską miejscowością Babín odnowiono zapomniane źródło, które dziś służy jako miejsce odpoczynku i cel krótkich wycieczek. Františkova studzienka powstała z inicjatywy lokalnego stowarzyszenia i mieszkańców, którzy uczcili w ten sposób pamięć czterech zasłużonych dla wsi Franciszków. Przy źródle powstała drewniana obudowa, miejsce do siedzenia i ognisko,. Studzienka znajduje się około 300 metrów od międzynarodowej trasy rowerowej i można do niej łatwo dotrzeć oznakowaną ścieżką. W okolicy znajdują się również inne ciekawe źródła, m.in. Studzienka na Poľanie i mineralne źródło Vajcovka Zamagurka.
Ścieżka, na której nie warto się śpieszyć
Mam nadzieję, że dowiedzieliście się czegoś nowego!
✦ zostaw tu swój komentarz – chętnie poznam Twoje zdanie!
✦ podaj ten post dalej – udostępnij go w swoich mediach społecznościowych lub podeślij znajomym.
✦ wpadnij na mojego Instagrama oraz FB – śledź moje profile, aby nie przegapić kolejnych artykułów!
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz